Ongericht leuren

Je ziet meteen waar de schoen wringt als je kijkt wat er zoal aangeboden wordt aan journalistieke producties op journalist.nl, de nieuwe ‘marktplaats’ voor journalistiek werk. Een set foto’s van Schotland, een reportage over armoede in Moldavië, en een algemeen aanbod van verhalen over mobiele apps en games. De voorstellen zijn geknipt voor een blad zonder specifieke doelgroep dat graag verhalen publiceert zonder specifieke invalshoek.

Goed, journalist.nl is nog maar twee dagen online, dus misschien is het wat vroeg om nu al conclusies te verbinden aan wat er nu op de site wordt gevraagd (niets) en aangeboden. Aan de andere kant: is er reden aan te nemen dat het verhandelen van concrete verhaalideeën via een website gaat werken? Niet echt.

Wil je een artikel aanbieden op een dergelijke site, dan mik je logischerwijs op een zo breed mogelijk spectrum aan potentiële geïnteresseerden. Dus omschrijf je je idee zo algemeen mogelijk. Neem het voorbeeld van de reportage over armoede in Moldavië: vanwege de armoede werken veel Moldaviërs in het buitenland en laten ze hun kinderen thuis achter, en de reportage beschrijft de gevolgen daarvan voor het thuisfront. Een redactie die dat idee ziet, heeft geen idee waar het verhaal wérkelijk over gaat. Over economie, over alleenwonende verwaarloosde kinderen, over stijgende criminaliteit, is er een specifieke vrouwen- of manneninvalshoek? Pas met een invalshoek wordt een verhaal voor een blad interessant. En een aanbod op journalist.nl voldoet daar per definitie niet aan.

Nou ja, per definitie… Je kunt natuurlijk een heel specifiek idee op journalist.nl zetten, met een glasheldere invalshoek. Maar waarom zou je? Met een scherp idee hoef je niet ongericht te leuren, daarmee kun je direct naar een blad waar precies díe reportage precies bij past.

Om soortgelijke redenen lijkt het onwaarschijnlijk dat er op de site een enorme vraag op gang komt van redacties die op zoek zijn naar een journalist die een specifiek verhaal kan maken. De relatie tussen een freelancer en een medium is persoonlijk, het betreft hier tenslotte geen loodgieter die een probleem volgens een boekje fixt (sorry loodgieters, hier wordt jullie vak tekort gedaan). Een medium dat een journalist zoekt voor een bepaald soort artikel over een bepaald soort onderwerp, heeft óf dergelijke freelancers in huis, óf heeft een netwerk. Een netwerk waarin ze kunnen zoeken naar een freelancer die bij hen aansluit, dus via bekenden die weet wat zij belangrijk vinden. Zomaar een journalist opduikelen via een site, lijkt een vreemd methode om aan nieuwe freelancers te komen.
Bovendien: willen media wel specifiek zijn met wat ze zoeken voor welk verhaal? De concurrentie kijkt mee, dus ook die kant drukt zich liever vaag dan helder uit.

Het idee achter journalist.nl lijkt in de basis niet te kloppen. Het gaat simpelweg voorbij aan de journalistieke praktijk en de logica van het journalistiek ondernemerschap.