De prestigieuze freelancer

‘Al-tijd onderhandelen, over elke clausule in het contract’, drukt journalist en auteur Linda Polman de deelnemers aan de workshop ‘Onderhandelen’ op het hart. Ze is zelf ook deelnemer, en deelt net als de anderen openhartig eigen ervaringen met onderhandelen. De conclusie aan het eind van de middag: wie goed doordrongen is van wat hij uitgever, krant of tijdschrift te bieden heeft, zit in een prima onderhandelingspositie. Zowel als het gaat over contracten als over honorarium.

De workshop Onderhandelen, op 22 juni, duurde een middag en bestond uit twee onderdelen. Kim van den Berg, van Platform Zelfstandig Ondernemers (PZO) informeerde de pakweg vijftien aanwezige FLA-leden over algemene voorwaarden, zowel voorwaarden die je zelf kunt hanteren als voorwaarden waar uitgevers mee werken. Welke voorwaarden zijn geldend, hoe kun je je eigen voorwaarden uitgangspunt van de samenwerking met een opdrachtgever maken, en hoe stel je eigenlijk zelf je algemene voorwaarden op? interessant verhaal, dat na te lezen is op (het besloten deel van) de website van PZO*).

Blokkades

Daarna was het de beurt aan Fréderike Geerdink, freelance journalist, voormalig FLA-voorzitter en ervaren onderhandel-trainer. De focus lag niet op onderhandeltechnieken. Die kun je ook wel uit een boekje halen, en bovendien: voor je die in de praktijk brengt, is het zaak de blokkades in jezelf op te ruimen die effectief onderhandelen in de weg staan. Blokkades in jezelf? Ja: vraag een groep freelance schrijvenden maar eens waarom ze níet onderhandelen, en je hebt zo een hele lijst behoorlijke vastgeroeste vooronderstellingen verzameld. ‘Ze hebben geen budget’, bijvoorbeeld, of ‘Het is zo’n prestitieuze opdrachtgever’, of ‘Voor mij tien anderen’. Allemaal vooronderstellingen die niet kloppen, of op z’n mínst om te draaien zijn. Het blad heeft geen budget? Heb je als freelancer wél budget dan, om het blad voor te weinig geld content te leveren? Nee toch?

De ‘prestigieuze opdrachtgever’ is ook een interessant voorbeeld. Want een prestigieuze opdrachtgever, hoe is die eigenlijk zo prestigieus geworden? Door goeie journalistiek toch meestal, met belangrijke primeurs, diepgravende onderzoeksjournalistiek, spraakmakende interviews. En wie leveren al dat moois? Een heleboel freelancers – naast een enkele vaste redacteur natuurlijk ;-) Dus als in dat prestigieuze blad of die krant van naam publiceert, dan zegt dat iets over jou als freelancer. Namelijk dat je zo goed bezig bent en je zo onderscheidend hebt gespecialiseerd, dat blad of krant jou in het colofon wil en onder andere door jóuw verhalen zijn prestige behoudt. Dat je dus een prestigieuze freelancer bent. En daar zou geen fatsoenlijk honorarium tegenover staan omdat het een prestigieus medium betreft? Denkfoutje!

Haarscherp

En dat is niet louter een redenering om de freelancer moed in te spreken. Hoofdredacteuren bevestigen dat ze voor een goed verhaal geld over hebben. Frits Exter van Vrij Nederland zei het op de Conferentie Verhalende Journalistiek, Frank Poorthuis van HP De Tijd meldde het met nadruk op een bijeenkomst van onderzoeksjournalisten: als het idee goed is, valt er altijd te praten over het budget.

De kern van succesvol onderhandelen is daarmee haarscherp neergezet: wie weet wat hij waard is, heeft ijzersterke argumentatie in handen om een fatsoenlijk tarief en werkbare voorwaarden te bedingen!

*) FLA-leden zijn automatisch ook aangesloten bij PZO. Leden hebben van PZO inloggegevens gekregen om toegang te kijgen tot het besloten deel van de website.