Rot freelancers rolt rolsoelers (of niet?)

Op diverse sites woedt een discussie over de vraag of freelancer Van den Berg (geen FLA-lid) het recht had om een fikse schadevergoeding te eisen voor het gebruik van een door haar geschreven artikel op een website van gehandicaptenorganisatie ANGO.

Ja, waarschijnlijk wel. Het is in een beschaafd land nu eenmaal niet toegestaan om een auteursrechtelijk beschermd werk zonder toestemming van de rechthebbende (opnieuw) te publiceren. Dat de inbreuk werd gepleegd door een organisatie zonder winstoogmerk doet niet terzake. Net zo min als het feit dat het hier ondertussen wel gaat om een club met 18duizend leden, een professionele staf, en een begroting van 4 miljoen euro.
 
Freelancers zijn echt geen onredelijke mensen. Ze willen gewoon betaald krijgen voor datgene waar ze hun brood mee verdienen, net als iedereen. Wat voor een bakker een brood is zijn voor hen hun teksten. Als ANGO vooraf even contact had opgenomen met onze collega waren ze er vast wel uit gekomen. Dat BN / De Stem aan ANGO toestemming had gegeven om het stukje over te nemen, kan Van den Berg niet worden aangerekend.  De uitgever had zich er eerst even van horen te vergewissen of hij die toestemming wel kon geven. In het geval van een journalist in loondienst: ja. In het geval van een freelancer: in principe niet.
 
In Nederland, maar niet alleen daar, is een sluipend proces gaande waarbij de rechten van auteurs steeds verder worden uitgehold. Uitgevers claimen het recht om zonder extra financiële vergoeding een artikel in meerdere bladen en op allerlei websites te mogen publiceren. Vroeger werd daar keurig voor betaald, maar tegenwoordig is het: “Voor jou tien anderen”.
 
De FLA is mede opgericht om daar tegengas tegen te kunnen geven. Wij bieden onze leden hulp bij juridische conflicten en werken op collectieve basis aan de verbetering van de positie van de auteur. Dat doen we vooral door in gesprek te blijven met uitgevers en andere partijen. En als het niet anders kan ook door onze leden aan te sporen om in voorkomende gevallen een schadevergoedingsactie te beginnen.

Als Van den Berg niet bij Cozzmoss had aangeklopt maar bij ons, dan zouden we haar hebben geadviseerd om eerst even met de ANGO contact op te nemen en samen naar een oplossing te zoeken. Als dat op niets was uitgelopen en zij had alsnog haar recht willen halen, dan hadden ook wij haar daarbij geholpen. Eventueel met financiële steun van de Stichting Rechtshulp Auteurs. Maar dan wel zonder te eisen dat zij de schadevergoeding met ons zou delen.
 
Pierre Spaninks