Solidair, door Pauline Terreehorst

Pauline Terreehorst overpeinst - terwijl de tv een minuut op blanco staat wegens een staking bij de omroepen - de positie van freelancers die, hun deskundigheid niettegenstaande, door diezelfde omroepen vaak worden afgekocht met een fles wijn als ze ingehuurd worden.

(Gepubliceerd in De Volkskrant, 17 maart 1999)

Het is wel lekker rustig, zo'n minuut stilte voor het nieuws. Je overpeinst je zonden nog eens en denkt aan het barre bestaan van de stakende omroepmedewerkers. Ik heb ze weleens aan de lijn. « Ja hallo, met Fenneke van programma XYZ. We doen een item over mode en we zouden je graag als gast in ons programma hebben. We zenden maandagavond rechtstreeks uit tussen elf en twaalf, dus het zou prettig zijn als je dan naar de studio in loods dertien op industriegebied Torensluis zou kunnen komen. » Samengevat: je maandagavond en dinsdagmorgen zijn stuk. Voor een kleine zelfstandige telt elke minuut en je wílt die dertig procent van het gezinsinkomen halen die het CBS per vrouw becijferde. Ik vraag dus voorzichtig: « Hebben jullie daar een budget voor? » De andere kant zwijgt even. « We betalen nooit voor interviews.«  Dat betekent een fles wijn of een boekenbon. Een variant is dat ze « daar niet over gaat ». Er volgt langdurig overleg met een hogergeplaatste, die zuchtend honderd gulden biedt « plus reiskosten uiteraard ». Vroeger kon ik nog antwoorden dat ik uit het andere eind van het land moest komen, waardoor het enthousiasme aanmerkelijk bekoelde. Soms deden ze daar niet moeilijk over, en boden een hotel aan met een kamer die een veelvoud kostte van het mij ruimhartig toebedeelde honorarium.

Af en toe strijk ik over mijn hart en kom ik meepraten. Na een paspoortcontrole en het invullen van drie formulieren met mijn sofinummer worden die honderd gulden soms na twee maanden ook werkelijk uitgekeerd - minus vijfendertig procent die eigenmachtig meteen aan de belastingen worden overgemaakt. « Ja mevrouw, iedereen moet belasting betalen, » bijt een ijverige administratrice me na mijn klacht telefonisch toe. « Ja, maar ik betaal al voorheffingen, » sputter ik. « Nou, dan krijgt u volgend jaar toch vanzelf geld terug als u uw aanslagbiljet invult? » antwoordt ze bijdehand. Ik moet deze belastingmaand toch al vaak aan omroepjournalisten denken - aan hun vakantiedagen, ziekengeld en pensioenen. Die vijf minuten extra kunnen er per dag ook nog wel bij.